Denizli’de ustaların mirası öğrencilerin ellerinde yaşıyor
Denizli’de Hatipzade Veli Başer Anadolu İmam Hatip Lisesi öğrencileri, unutulmaya yüz tutan geleneksel meslekleri yaşatmak için harekete geçti. Tavas’ın son körüklü çizme ustası Mehmet Çiyancı’nın ardından yorgan ustası Veysel Uçmaz’ı ziyaret eden gençler, öğrendikleri zanaatları hazırladıkları uygulama setleriyle arkadaşlarına aktardı.
Denizli’nin Merkezefendi ilçesinde eğitim veren Hatipzade Veli Başer Anadolu İmam Hatip Lisesi öğrencileri, teknoloji ve seri üretimin gölgesinde giderek kaybolan geleneksel el sanatlarını yeniden gençlerle buluşturmak amacıyla önemli bir projeye imza attı. Öğretmen Özgür Hilmi Yıldız’ın rehberliğinde oluşturulan "Genç Zanaatkârlar" kulübünün "Mirasın Bekçileri" takımı, Denizli’nin köklü zanaatlarını araştırarak ustaların yıllara dayanan bilgi birikimini kayıt altına almaya başladı. Projenin ilk iki durağında Tavas ilçesinde geleneksel körüklü çizme üretimi yapan Mehmet Çiyancı oldu. Daha sonra da Pamukkale ilçesinde el yapımı yorgancılık ustası Veysel Uçmaz ele alındı. Hatipzade Veli Başer Anadolu İmam Hatip Lisesi öğrencileri Elif Begüm Şakiroğlu, Zeynep Dila Karaca, Aysima Durna, Elif Aydın ve Cemile Sude Arslan, geçmişten bugüne ulaşan ancak günümüzde usta sayısı giderek azalan meslekleri tanıtmak amacıyla bir araya geldi. "Mirasın Bekçileri" takım kaptanlığını üstlenen Elif Begüm Şakiroğlu ve arkadaşları, yalnızca geleneksel meslekleri araştırmakla yetinmeyerek üretim süreçlerini yerinde öğrenmeyi ve elde ettikleri bilgileri uygulamalı çalışmalarla diğer öğrencilere aktarmayı hedefledi.
İkinci durak Veysel usta
Gençlerin kültürel miras yolculuğundaki ilk adresi, Denizli’nin Tavas ilçesi oldu. Yöreyle özdeşleşen körüklü çizme geleneğini araştıran öğrenciler, mesleğin son temsilcisi olarak bilinen usta Mehmet Çiyancı’yı atölyesinde ziyaret etti. Mirasın Bekçileri takımının ikinci durağı ise Denizli’nin Pamukkale ilçesine bağlı Kuşpınar Mahallesi oldu. Öğrenciler, geleneksel yorgancılık mesleğini sürdüren usta Veysel Uçmaz’ı ziyaret ederek el yapımı yorganların üretim sürecini yerinde inceledi. Yorgancılık mesleğinin geçmişten günümüze geçirdiği değişimi ustasından dinleyen gençler, kumaşların hazırlanması, dolgu malzemelerinin yerleştirilmesi ve yorganın el işçiliğiyle dikilmesi hakkında bilgi aldı. Usta Veysel Uçmaz’ın anlattıklarını dikkatle dinleyen öğrenciler, geleneksel yorgan dikiminin sabır, dikkat ve el becerisi gerektiren aşamalarını öğrendi. Ziyaret boyunca fotoğraflar çeken gençler, yorgancılık mesleğinin gelecek kuşaklara aktarılabilmesi için ustanın deneyimlerini de belgeledi.
Öğrenciler geleneksel meslekleri uygulama setlerine dönüştürdü
Denizlili öğrencilerin çalışması, usta ziyaretleriyle sınırlı kalmadı. Mirasın Bekçileri takımı, körüklü çizme ve yorgancılık mesleklerini diğer öğrencilere uygulamalı olarak tanıtmak amacıyla okulda küçük el işi setleri hazırladı. Körüklü çizme ustası Mehmet Çiyancı’nın üretiminden esinlenilerek hazırlanan sette deri parçaları, mukavva, iğne, iplik, falçata, yapıştırıcı, yönerge ve anahtarlık halkası yer aldı. Hazırlanan malzemelerle dört öğrenci, geleneksel körüklü çizmenin küçük bir örneğini anahtarlığa dönüştürdü. Böylece gençler, deri işçiliğinin temel aşamalarını deneyimleme fırsatı buldu. Yorgan ustası Veysel Uçmaz’ın mesleğini tanıtmak için oluşturulan ikinci sette ise kumaş, elyaf, iğne, iplik ve uygulama yönergesi kullanıldı. Bu çalışma sayesinde öğrencilerin yalnızca geleneksel meslekler hakkında bilgi edinmesi değil, üretim süreçlerine doğrudan katılarak el becerilerini geliştirmesi de amaçlandı.
"Kültürel mirası geleceğe taşımak istiyoruz"
Mirasın Bekçileri Takım Kaptanı Elif Begüm Şakiroğlu, projenin temel amacının unutulmaya yüz tutan meslekleri tanıtmak ve ustaların bilgi birikiminin gelecek nesillere aktarılmasına katkıda bulunmak olduğunu ifade etti. Şakiroğlu, geleneksel zanaatların korunması yalnızca geçmişin hatırlanmasıyla sınırlı olmadığını söyledi. Bu meslekleri öğrenmek isteyen yeni nesillerin yetişmesi de kültürel mirasın devamlılığı açısından büyük önem taşıdığını anlatan Şakiroğlu, "Tavas’ta Mehmet Çiyancı ve Pamukkale’de Veysel Uçmaz ile yapılan görüşmelerle, öğrencilerin el emeğine dayalı üretimi daha yakından tanımasını sağladık. Takım arkadaşlarımızla hazırladığımız uygulama setleriyle geleneksel meslekleri daha fazla öğrenciye ulaştırmayı hedefledik" dedi.